civil society Ne demek

Dil Analizi:

• Terim: Sivil toplum
• Bileşenler: “Sivil” (sivil, medeni anlamında) ve “toplum” (topluluk, bir araya gelmiş insanlar)
  • Kökenler:
    • “Sivil” kelimesi, Latince “civilis” (medeni, yurttaşlıkla ilgili) kökünden gelmektedir.
    • “Toplum” ise, Arapça kökenli olan “toplum” kelimesinden türemiştir.
• Dilbilgisi ve Yapısal İnceleme:
  • İngilizce “civil” terimi, medeni ve yurttaşlıkla ilgili anlamlar taşırken, “society” toplum anlamına gelir. Bu iki kelimenin bir arada kullanılması, birbirini tamamlayan bir kavram oluşturur. Yani, bireylerin sosyal hayat içindeki rolünü vurgular.
• Fonetik: [‘sɪvəl sə’saɪəti’]
• Alternatif yazım: “Civil society” veya Türkçede “sivil toplum” olarak kullanılabilir.

Hukuki Açıklama:

• Tanım: Sivil toplum, bireylerin kendi inisiyatifleriyle kurduğu, devletten bağımsız bir yapıda bulunan ve toplumsal fayda sağlamak amacı güden gruplar ya da örgütler bütünüdür. Bu örgütler, devletin poh pohlaması ya da direkt gözetimi olmaksızın sosyal adalet, insan hakları, çevre koruma gibi konularda faaliyet gösterir.

• Hukuki Önemi: Sivil toplum, demokratik bir toplumun temel yapı taşlarından biridir. Kamu politikasında, sosyal değişim süreçlerinde ve insan hakları savunuculuğunda önemli rol oynar. Özellikle hükümetin kararlarında bir denetleme mekanizması işlevi görür.

• Kullanım Alanları:

  • İdare Hukuku: Sivil toplum kuruluşları, kamuoyu oluşturma işlevi ile devletin kararlarına etki edebilir.
  • İnsan Hakları Hukuku: İnsan hakları ihlallerine karşı mücadelede sivil toplum önemli bir aktördür.
  • Çevre Hukuku: Çevresel sorunların çözümünde sivil toplum, farkındalık yaratma ve eylem planları oluşturma konusunda aktif rol alır.

• Örnekler ve İçtihatlar:

  • Türkiye’de sivil toplum kuruluşları (STK’lar) ve dernekler, çeşitli toplumsal sorunların çözümü için örnek bir katılım ve yardım mekanizması sağlar. Örneğin, “Türk Tabipleri Birliği”, sağlık hakları konusunda hukuki süreçlerde önemli bir rol oynamaktadır.
  • Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM), sivil toplum kuruluşları sıklıkla davalarının tarafı olarak karşımıza çıkar.

• İlgili Terimler:

  • “Sivil toplumsal faaliyet”, “STK (Sivil Toplum Kuruluşu)”, “kamusal alan”, “toplumsal cinsiyet eşitliği”.

Sivil toplumun toplumdaki önemi, sosyal değişime olan katkısı ve bireyler arası dayanışma ruhunu beslemesi açısından her geçen gün daha da artmaktadır. Bu nedenle hukukun bir parçası olarak ele alınması özellikle demokrasi ve insan hakları açısından dikkat çekmektedir.