exploratory data analysis Ne demek

Dilsel Analiz

Türkçe Çeviri:

• Türkçede “exploratory data analysis” terimi “keşifsel veri analizi” olarak çevrilebilir.

Kavramın Kökleri:

• “Exploratory” kelimesi, İngilizce kökenli olup “explore” (keşfetmek) fiilinden türetilmiştir. Latince “explorare” kelimesi ise “araştırmak” ya da “keşfetmek” anlamına gelir.
• “Data” terimi Latince “datum” kelimesinden gelmektedir ve “veri” anlamında kullanılmaktadır.
• “Analysis” kelimesi ise yine Latin kökenli “analusis” kelimesinden gelir ve “ayrıştırma” ya da “çözümleme” anlamındadır.

Gramer ve Yapısal İncelemeler:

• “Exploratory” sıfatıdır ve bir nesnenin veya durumun inceleme veya keşif işleminin yapıldığını belirtir.
• “Data” isimdir ve çoğul bir kavram olup, “veri” olarak çevrilmiştir. Türkçede “veri” kelimesi, hem tekil hem de çoğul anlamda kullanılabilir.
• “Analysis” tekrar bir isimdir ve “analiz” şeklinde Türkçeye geçmiştir. Matematiksel terminolojide sıkça kullanılan bir kelimedir.

Matematiksel Açıklama

Tanım: Keşifsel veri analizi (KVA), bir veri setindeki yapıları ve kalıpları anlamaya yönelik bir yaklaşımdır. Bu süreç, verilerin grafiksel ve sayısal yöntemlerle incelenmesini içerir. KVA, verinin doğasının belirlenmesine, anormal değerlerin (outlier) tespitine ve değişkenler arası ilişkilerin ikna edici bir biçimde ortaya konmasına olanak tanır.

Matematikte Kullanımı:

• KVA, istatistiksel analiz biçimi olarak oldukça geniş bir alanı kapsamaktadır.
• İstatistik: Veri setindeki temel eğilimlerin, dağılımların ve değişkenlerin analiz edilmesini sağlar.
• Veri Bilimi: Veri ön işleme aşamalarında büyük veri setlerinin keşfi için sıkça kullanılır.
• Makine Öğrenimi: Modellerin kalibrasyonu öncesinde veri desenlerinin gözlemlenmesinde faydalıdır.

Kullanım Alanları:

• KVA, veri analizi yapılan her alanda uygulanabilir: sağlık, finans, mühendislik, pazarlama gibi pratik alanlarda karar verme süreçlerini destekler.
• Örneğin, bir e-ticaret şirketinin satış verilerini analiz ederek hangi ürünlerin daha fazla satıldığını ve hangi dönemlerde yüksek talep olduğunu keşfetmesi.

İlişkili Terimler ve Kavramlar:

• Tanımlayıcı İstatistikler: Ortalama, medyan, varyans, mod gibi temel ölçümler.
• Grafiksel Analiz: Çizgi grafikleri, histogramlar, kutu grafikler.
• Hipotez Testi: Verilerin analizine verilmeye çalışılan öncülere dayalı testler.

Tarihsel ve Eğitimsel Önem

Gelişim ve Katkılar:

• Keşifsel veri analizi terimi, 1970’lerde John Tukey tarafından popüler hale getirilmiştir. Tukey, veri analizi için grafiksel yöntemlerin önemini vurgulamıştır.
• KVA, geleneksel istatistiksel yöntemlerin ötesine geçen, daha esnek ve geniş bir yaklaşım sunmaktadır.

Eğitimde Nasıl Öğretiliyor:

• KVA, genellikle veri analizi veya istatistik derslerinde, yükseköğrenim düzeyinde öğretilmektedir.
• Temel eğitimde, grafiksel veri analizi ve tanımlayıcı istatistikler ile ilgili konuları içerir.

Sonuç olarak, keşifsel veri analizi, çeşitli alanlarda veri ile ilgili derinlemesine bir anlayış geliştirmek için kritik bir araçtır. Hem teorik hem de pratik uygulamalarda önemli bir yere sahiptir ve veri bilimi ve istatistik gibi alanların temel taşlarından birini oluşturur.

Youtube Videolarıyla İngilizcenizi üst seviyeye çıkarın. Tombik.com